Uzay Bilimleri Üzerine Kısa Tur

 

Uzay gizemli ve engin görünümüyle çağlar boyunca insanların merak konusu olmuştur. Kapı komşumuz Ay, lambamız Güneş, güneş sistemi, hayret verici gezegenler, parlak yıldızlar, rengarenk nebulalar, engin galaksiler ve diğer muhteşem varlıklar.

Uzayda neler var, gök cisimleri nasıl var olmuştur, nasıl hareket ederler, bir bütün olarak uzayın ve evrenin anlamı nedir? İnsanoğlunun uzay merakı, uzay bilimleri hakkında araştırmalar ve çalışmaları başlattı. Bu çalışmalar zamanla olgunlaştı, kendi metodolojisini geliştirdi, sonunda astronomi ve uzay bilimleri üzerine birçok meslek ortaya çıktı.

Uzay bilimleri üzerine kısa bir tur atmaya ne dersiniz?

Uzay bilimleri

Astronomi

Türkçe karşılığı gökbilim demek olan astronomi, uzay ve evren hakkındaki araştırma ve bilimlerin genel adıdır. Astronomiyle uğraşan bilim insanlarına astronom veya gökbilimci denir. Üniversitelerin fen fakültelerinde “Astronomi ve Uzay Bilimleri” bölümlerinde eğitim ve uzay araştırmaları yapılır.

Bilime ve uzay konusuna meraklı, sabırlı araştırmaları seven, uzayı ve evreni evinin bahçesi gibi gören 7’den 70’e herkesin ilgisini çeker. Teleskop başlıca astronomi aletidir. Milyonlarca ve milyonlarca gök cisimlerini gözlemlemek, verileri bilgisayarlara aktarmak, yıldız verileri üzerinde hesaplama yapmak astronomların başlıca çalışmalarındandır.

Planetoloji, x ışın astronomisi, gama ışın astronomisi, moröte astronomi, optik bölge astronomisi, kızılöte astronomisi, radyo astronomi, küresel astronomi, gök mekaniği, astrofizik, astrokimya, kozmogoni ve kozmoloji, astronominin birlikte çalıştığı bilimlerdendir.

Planetoloji

Uzay bilimlerinden planetoloji (gezegenbilim), güneş sistemi, gezegenler ve gezegenlerin ayları üzerinde araştırmalar yapar. Gezegenlerin oluşumu, yapısı, yüzey şekilleri, yörünge bilgileri, gezegenlerde hayat var mı gibi araştırmaların alanıdır. Özellikle Voyager, Pioneer gibi uzay araçlarıyla gezegenler hakkında önemli bilgiler elde ettik.

Gama Işını Astronomisi

Foton enerjileri 100 keV’dan daha enerjik dalgalar yayınlayan gök cisimlerini inceleyen elektromanyetik tayfla ilgili uzay bilimlerindendir. Normalde gama ışınları yeryüzüne inemez bu yüzden atmosferden veya uzaydan gama ışın gözlemi yapılır.

X-Işın Astronomisi

Uzayı görünür ışık dalgalarından 1000 kat daha enerjik x-ışın bandında inceleyen elektromanyetik uzay bilimlerindendir. Uzayda milyonlarca derece sıcaklıktaki cisimler x-ışınları yayarlar. Normal optik teleskoplarla bu x-ışınları görülmez. Uzayı x-ışın bandından gözlemlemek için x-ışın teleskopları kullanılır.

Moröte Astronomisi

Gök cisimlerini insan gözünün göremeyeceği moröte bandında araştıran uzay bilimidir.

Optik Bölge Astronomisi

Uzayı ve bileşenlerini insan gözünün görebildiği 4000 – 7000 nm ışık dalgaları bandında araştıran bilimdir.

Kızılöte Astronomisi

Kırmızı ışıktan daha uzun dalga bandında araştırmalar yapan uzay bilimleri dalıdır. Güneşin sıcaklığını kızılöte dalgalarıyla hissederiz. Mikrodalga fırınlar kızılöte dalgalarıyla çalışır.

Radyo Astronomi

Radyo bandı 1 mm’den daha uzun dalgalardır. Gözle görülmezler. Enerjisi en düşük elektromanyetik dalgalardır. Radyo istasyonları yayınlarını radyo dalgalarıyla yapar. Radyo astronomi dev çanak teleskoplar kullanır.

Küresel Astronomi

Gök cisimlerinin konumlarını ve hareketlerini inceleyen bilim dalıdır. Kendine özgü küresel koordinat sistemleri (kon düzenekleri) kullanır. Bu şekilde güneş, ay gibi gök cisimlerinin doğuş ve batış zamanlarını dakika saniye cinsinden hesaplanır.

Gök Mekaniği

Gök cisimlerinin birbirleriyle olan yerçekimi etkileşimini inceler. Bu şekilde gezegenler, uzay araçları ve çift yıldızlar gibi gök cisimlerinin yörünge durumları hesaplanır. Uzay mühendisliğinin temelini oluşturur.

Astrofizik

Astronominin günümüzde kullanılan yaygın adı astrofiziktir.

Astrokimya

Uzaydan gelen ışınların tayfı analiz edilerek gök cisimlerinin kimyası hangi elementlerden oluştuğunu araştıran bilim dalıdır.

Kozmogoni

Evrenin nasıl yaratıldığı, big bang patlamasını özellikle evrenin ilk saniyelerini araştıran bilimdir.

Kozmoloji

Evreni geniş planda makro ölçekte araştıran, evrenin ne olduğu, sonraki durumlarını irdeleyen bilimdir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir